YETİM KELİMELER

Yusuf Alioğlu

10-07-2026 07:16

Hangi dilden olurlarsa olsunlar kelimeler de insanlar gibi ‘yaşayan’ birer organizmadırlar. Kanlıdırlar, canlıdırlar; kırılgan yanları, esnek omurgaları vardır. Işığı sever, aydınlık şafaklara bad-ı saba sadedinde dökülürler. Karanlığı ölüm beller, siyahi olandan soğuk ve donuk mezarlık portrelerine akarlar.

Sevgi tomurcukları salınan melodilerde tebessümü, tutsaklık mekanı cümlelerde ise özgürlüğü düşlerler. Hubut ya da hüzün kadar kadimdir tarihleri; ruh ya da can kadar tazedir kaderleri.

İnsan gibi kelimelerin de bir tarihi ve bu tarihte trajik anıları vardır. Dirilip büyüdükleri, gürbüzleşip bentlerini yırttıkları gibi; sararıp munisleştikleri, dökülüp yalnızlaştıkları mahzun hayat hikayeleri vardır. Yalın kahramanlıklarda biriken mesut ve bahtiyar anıları; soysuz serüvenlerde gölgesi önüne düşmüş, bayağı ve biçimsiz karelerde şekillenmiş hatıraları vardır. Gül makamında fizik ve kimya estetiği mahmur bakışları; korku ve keder başlıklı, kırmızı sulara bulanmış kıpkızıl esaretleri vardır.

Kelimeler yaratılışta Adem ve İsa gibidirler; ilktirler, benzersizdirler. Kendi ayakları üzerinde kadim birer özdürler, cevherdirler, sütundurlar. Yaşam kabiliyeti ve ülfet nüveleri fıtratlarında içkin olup, merhamet dalgaları güneşi kucaklayan eteklerinde, yıldızlara komşu sahillerde yeşermektedir.

Masumdur kelimeler; fıtratlarında homojen pozitif yüklemeler vardır. Dokunuşlarında peygamber asaleti, dizilişlerinde Salih kul yürüyüşü vardır. Kucaklayıcıdır kelimeler, hayra ayarlanmış ‘saatli akıl’ ya da ‘akleden kalp’ gibidirler. Tenlerinde siyah-beyaz ve sarı birer soluk, damarlarında binbir dile ve lehçeye dönüşmüş ses armonisinden kuleler vardır.

Babasızdır kelimeler, doğrudan ilk sebebe bağlıdırlar. ‘Ol’ emrinin aracısız muhataplarıdırlar. Tevbe yolcusu Adem’in ilk hecesi, ilk hareketi, ilk mola mevkiidirler. İnsanlığın ilk klavuzu, arzın ilk misafiri, semanın ilk gözlem evleridir kelimeler.

Mitolojilerin vazgeçilmez aktörleri, hareket suretindeki müdahale derinliğinin mana makamındaki şahid-i evvelidirler. Onlarla başlar eşyada helezonik hareket, onlarla sürer tarihte mana elbisesi giymiş hareket olan ibadet ve onlarla biter ışığın diğer yüzü olan zaman içinde ikamet.

Kelimeler evren gibidirler. Biçilmiş rollerin, yüklenmiş görevlerin adamıdırlar. Yorgun harfler, muzdarip heceler, isyankâr tümceler yoktur kelime dünyasında. Sekine inmiş yürekler gibi ve her daim istim üzere seyir halindeki kozmik güzelliğin vechine meftundurlar.

Melek gibidirler; hizmet abideliği, ikram geleneği, sorumlu yoldaşlık vardır genlerinde. Dostturlar, ketumdurlar; ihanet, literatürlerine yabancıdır. İnsanlığın çetelesi saklıdır kıvrımlarında kelimelerin.

Şimdi ise metruk, mahzun ve yetim durmaktadır kelimeler. Yabancı dudaklarda, sipariş teorilerde, köksüz önermelerde sahipsiz, yersiz-yurtsuz ve kimsesizdir kelimeler.

Elçinin şikayetinde gizli olan maksad, kelimeler yetimleştikçe canavarlaşan/mankurtlaşan insanın ve zindana çevrilen yeryüzünün hal-i pür melalini ne de güzel resmedermiş meğer.

Uzaklaştıkça kelimelerin seviye/erdem muştulayan diyarından, ne de çekilmez bir mekan olurmuş cümleler, bedenler, mabedler ve gök kubbe altındaki her zerre…

 

16 Nisan 2007

DİĞER YAZILARI ET-KEMİK POLEMİĞİ 01-01-1970 02:00 DEĞER tÜKETMEK 01-01-1970 02:00 HÜZNÜN RENGİNE DAİR 01-01-1970 02:00 MÜSVEDDE YAŞAMLAR 01-01-1970 02:00 SAKİN SAVAŞÇI: ERDEM BAYAZIT 01-01-1970 02:00 İHTİLAF VE TEFRİKA KARŞISINDA BİLGELİK 01-01-1970 02:00 HÜSEYİN AVNİ BEY 01-01-1970 02:00 EBU LEHEB'İN DÜZENİ KURUSUN 01-01-1970 02:00 BİRLİKTE İZLEDİK 01-01-1970 02:00 BAĞIRANLAR VE ÇAĞIRANLAR 01-01-1970 02:00 ZAMANIN ADAMI 01-01-1970 02:00 AYN SİN KAF YA DA TENCERE KAPAK DÜALİZMİ 01-01-1970 02:00 'RAHATSIZ ETMEYE GELDİM' 01-01-1970 02:00 EŞİK YA DA A'RAF 01-01-1970 02:00 ENGEREK SOYU 01-01-1970 02:00 GÜNEŞ YÜZLÜ ÇOCUKLARA 01-01-1970 02:00 ASRA BEDEL ÖMÜRLER 01-01-1970 02:00 ÇEKİLİN ARADAN, MARADAN... 01-01-1970 02:00 AKLIN AHLAKI 01-01-1970 02:00 RAMAZAN AYI'NA MERHABA 01-01-1970 02:00 BİZİM SOKAKLARDA PAÇOZLAŞMA HALLERİ 01-01-1970 02:00 YUSUF'U GÖREN VAR MI? 01-01-1970 02:00 ATEŞ, SU VE ÇARMIH 01-01-1970 02:00 Aklın Mekan ile İmtihanı 01-01-1970 02:00 Selam Olsun Kubbede Hoş Sadâ Bırakanlara 01-01-1970 02:00 Bendeki Notlar -12- ‘Çocuk Kalsaydı Büyüklüğüm’ 01-01-1970 02:00 BATI'DA ŞEHİR TARİHÇİLİĞİ 01-01-1970 02:00 "Yıkın Efendiler, Yıkın!" -2- 01-01-1970 02:00 'Ağlasam sesimi duyar mısınız, Mısralarımda...' 01-01-1970 02:00 'İNSANIN DÖRT ZİNDANI' 01-01-1970 02:00 ŞEBBİHALAR HER YERDE 01-01-1970 02:00 'BİR DEĞİRMENDİ BU DÜNYA' 01-01-1970 02:00