Engelli Bireylerin Sağlıkta Öncelik Hakkı Görmezden Gelinemez

Bingöl Devlet Hastanesi hakkında derneğimize ulaşan şikayetler ve sahada bizzat yaşanan olaylar, engelli bireylerin sağlık hizmetlerine erişimde ciddi sorunlarla karşı karşıya bırakıldığını bir kez daha ortaya koymuştur.

10-16 Mayıs Engelliler Haftası’nda dahi engelli bireylerin haklarının yeterince gözetilmemesi, toplum vicdanını yaralayan bir durumdur. Özellikle hastane otomasyon biriminde görev yapan bazı personellerin, engelli vatandaşların taleplerini göz ardı ederek “Buradaki herkes engelli”, “Sırasını beklesin” gibi ifadeler kullandığı, ayrıca “Birazdan alacağım” denilerek engelli bireylerin dakikalarca bekletildiği yönündeki şikayetler; engelli bireyleri ötekileştiren, insan onurunu zedeleyen ve kamu hizmeti anlayışıyla bağdaşmayan bir yaklaşım olarak değerlendirilmektedir.

Engelli bireylerin sağlık hizmetlerinde öncelik hakkı yalnızca insani bir hassasiyet değil, aynı zamanda yasal bir zorunluluktur. Türkiye’de yürürlükte bulunan 5378 Sayılı Engelliler Hakkında Kanun, kamu hizmetlerinde erişilebilirlik ve eşit erişim ilkesini açık şekilde düzenlemektedir. Ayrıca Hasta Hakları Yönetmeliği kapsamında tüm bireylerin insan haysiyetine uygun şekilde sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı güvence altına alınmıştır. Hasta Hakları Yönetmeliği⁠�

Erişilebilirlik mevzuatına göre kamu kurumlarının, engelli bireylerin hizmetlere bağımsız, güvenli ve ayrımcılığa uğramadan erişimini sağlama yükümlülüğü bulunmaktadır. Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Yönetmeliği; kamuya açık hizmet veren tüm kurumlarda erişilebilirliğin denetlenmesini ve gerekli standartların uygulanmasını zorunlu kılmaktadır. Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Yönetmeliği⁠�

Sağlık hizmeti sunan kurumlarda engelli bireylerin öncelik hakkının ihlal edilmesi yalnızca etik açıdan değil, aynı zamanda hukuki açıdan da kabul edilemez bir durumdur. Kamu görevlilerinin vatandaşlara karşı kullandığı dil ve yaklaşımın insan haklarına uygun olması gerekmektedir.

Buradan yetkililere çağrımız; söz konusu iddiaların titizlikle incelenmesi, personel davranışlarına yönelik gerekli değerlendirmelerin yapılması ve engelli bireylerin sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştıracak iyileştirmelerin vakit kaybedilmeden hayata geçirilmesidir.

Engelli bireyler “ayrıcalık” değil, anayasal ve yasal güvence altındaki haklarının uygulanmasını talep etmektedir. Toplumun gerçek gelişmişliği ise en dezavantajlı bireylerine gösterdiği hassasiyetle ölçülür.